Józef Kurzawski (1870-1925), ksiądz. Urodzony 18 marca 1870 roku we wsi Kotłowo pod Ostrzeszowem. Do gimnazjum uczęszczał w Ostrowie Wielkopolskim i Rogoźnie. Studiował górnictwo we Freibergu, a następnie teologię w Poznaniu. 23 czerwca 1895 r. otrzymał święcenia kapłańskie z rąk arcybiskupa F. Stablewskiego w Gnieźnie. 26.07.1899r. w wieku 64 lat zmarła jego matka, Michalina z Cichiewiczów Kurzawska. Pierwszą pracę duszpasterską pełnił w Sypniewie, później w Kościelcu i Inowrocławiu. Uczył religii w inowrocławskim gimnazjum. Główną działalność religijno-społeczną rozwinął na probostwie w Pakości (1902-1924). Gorliwy sługa kościoła szukał zawsze sposobności do polepszenia warunków bytowania swoich wiernych. Występował otwarcie przeciwko akcji wynarodowienia prowadzonej przez władze pruskie. Organizował tzw. wieczory oświatowe. Został obdarzony przez społeczeństwo wielkopolskie mandatem poselskim. Od roku 1911 posłował do sejmu pruskiego i parlamentu niemieckiego, a 1.06.1919 r. był jednym z 10 posłów I okręgu wyłonionych w wyborach uzupełniających do Sejmu Ustawodawczego z ramienia Stronnictwa Demokratyczno-Narodowego. W czasie sprawowania funkcji poselskiej w Berlinie wraz z Wojciechem Korfantym, który był częstym gościem na pakoskiej plebani, walczył o prawa tamtejszej polonii. W roku 1902 założył Towarzystwo Robotników Katolickich, a w 1919 r. Towarzystwo Upiększania Dróg Kalwaryjskich. Na wzór związków zawodowych w Niemczech założył kasę pogrzebową, zapewniając jej członkom godny pochówek. Wiele starań i czasu poświęcił na ratowanie kapliczek pakoskiej kalwarii. Był inicjatorem przyozdobienia większości kaplic pięknymi malaturami pędzla Kowalskiego z Poznania. Jego zabiegom zawdzięczano odzyskanie dla parafii całości klasztoru zlikwidowanego w 1839 r. W 1912r. był pomysłodawcą  wybudowania młyna nad Notecią. Gdy wybuchło powstanie wielkopolskie,  stał się duchowym przywódcą pakoskich powstańców. W okresie poprzedzającym insurekcję ks. Kurzawski doprowadził do zawiązania w Pakości Tajnej Rady Ludowej. Był jednym z negocjatorów prowadzących rozmowy w sprawie opuszczenia miasta przez oddziały niemieckie. 5 stycznia przed wyruszeniem do walki udzielił kompanii pakoskiej błogosławieństwa na placu klasztornym. Kurzawski nosił przydomek „złotoustego kaznodziei”. Słynne było jego kazanie z okazji stawiania kamienia nagrobnego konfederatom barskim w 1922 r. Był honorowym prezesem Towarzystwa Powstańców i Wojaków, przyjacielem harcerzy i Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”, prezesem Powiatowej Rady Ludowej w Mogilnie. Przyczynił się do zorganizowania Banku Ludowego i Spółdzielni "Rolnik" oraz "Bazaru" w Pakości. Przyjaźnił się z ks. Piotrem Wawrzyniakiem. W roku 1924 przeniósł się do Śremu. Władze państwowe nadały ks. prałatowi Kurzawskiemu Krzyż Oficerski Orderu Polonia Restituta. Zmarł 7 lutego 1925 r. w Poznaniu. Spoczywa na cmentarzu w Śremie. 

grób ks. Kurzawskiego przy śremskiej farze

W 10 rocznicę jego śmierci Towarzystwo Powstańców i Wojaków czyniło zakończone niepowodzeniem starania o sprowadzenie zwłok duszpasterza do Pakości. Pamiątką po J. Kurzawskim w Pakości pozostał pomnik upamiętniający noc z 4 na 5 stycznia 1919 r. Nazwę ulicy noszącej jego imię zmieniono po wojnie na generalissimusa Stalina (dzisiaj ul. Szeroka).

 

Zbigniew Wojciechowski

Informacje zebrane przez p. Grzegorza Roczka

   biogramy